Proszę chwilę zaczekać, ładuję zdjęcia ...

       

Strona główna

  

kliknij, aby powiększyć

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

WŚRÓD PÓL i ŁĄK

  

  

Bogactwo Wigierskiego Parku Narodowego to nie tylko jeziora, rzeki, torfowiska czy lasy. Równie cenne i ważne dla zachowania różnorodności biologicznej są ekosystemy lądowe nieleśne: łąki, pastwiska, pola uprawne i sady.

  

W granicach parku znajduje się około 2200 ha gruntów rolnych. Obszary te stanowią w większości własność prywatną, w zarządzie Wigierskiego Parku Narodowego znajduje się jedynie 302,2 ha gruntów rolnych. Na gruntach będących własnością Skarbu Państwa realizowane są różne formy aktywnej ochrony przyrody, a grunty prywatne podlegają ochronie krajobrazowej.

  

Tereny nieleśne obejmują pola uprawne – głównie uprawy zbożowe i okopowe oraz zbiorowiska łąk i muraw – świeże łąki i pastwiska, także suche łąki i murawy ciepłolubne, wielokośne łąki wilgotne i torfowiska. Z obszarami przekształconymi przez człowieka, takimi jak: ogrody, okolice domostw, łąki i pola, związanych jest wiele gatunków roślin i zwierząt. Stanowią one elementy różnorodności biologicznej. Na łąkach i polach znajdziemy wiele rzadkich gatunków roślin, często objętych ścisłą ochroną gatunkową i znajdujących się na „Czerwonej liście roślin i grzybów Polski”. Z terenami otwartymi związanych jest wiele gatunków ptaków, takich jak: czajka, skowronek polny, przepiórka, kuropatwa, kulik wielki czy pokląskwa. Obszary bezleśne stanowią także atrakcyjny teren łowiecki ptaków drapieżnych.

  

Utrata różnorodności przyrodniczej jest widoczna szczególnie w tych miejscach, gdzie z różnych przyczyn zrezygnowano z prowadzonej wcześniej gospodarki (koszenia, wypasania, uprawy). Takie ekosystemy podlegają naturalnej sukcesji, tracą cechy, jakie uzyskały przez dziesiątki lat użytkowania – otwarty krajobraz porasta drzewami i stopniowo zamienia się w las, a dotychczasowe zbiorowiska roślinności terenów otwartych i związanych z nimi zespołami zwierząt zanikają. Aby je zachować, konieczne jest utrzymanie mozaiki historycznie ukształtowanych ekosystemów, a więc dalsze rolnicze użytkowanie części obszarów lub systematyczne koszenie i odkrzaczanie terenów nieleśnych, wykonywane jako zabiegi czynnej ochrony przyrody. Tereny te są najczęściej własnością prywatną. Nikt poza właścicielem lub bez jego zgody nie może ich użytkować czy prowadzić zabiegów ochronnych. Dla zachowania przyrodniczego bogactwa terenów otwartych Wigierski Park Narodowy prowadzi wykupy gruntów, które są cenne przyrodniczo, a grozi im zaniechanie użytkowania bądź przekształcenie. Na terenie parku narodowego celowe jest utrzymanie ekstensywnej gospodarki rolnej, która pozwoli na zachowanie walorów przyrodniczych użytków rolnych. Wymaga to współpracy pomiędzy administracją parku a mieszkańcami – rolnikami. Współpraca ta w Wigierskim Parku Narodowym jest ciągle rozwijana między innymi w ramach rozwoju turystyki wiejskiej, agroturystyki, realizacji projektów ochrony rolniczej różnorodności biologicznej czy projektu zwalczania obcych, inwazyjnych gatunków roślin.

  

We współpracy z organizacjami pozarządowymi WPN przygotował i zrealizował szereg projektów dotyczących ochrony różnorodności biologicznej terenów rolniczych. Dwa projekty promujące hodowlę rodzimych ras zwierząt gospodarskich i uprawę lokalnych odmian jabłoni i grusz zostały rozpoczęte w roku 2003 i są kontynuowane. Dotychczas 8 gospodarstw otrzymało pisklęta kur zielononóżek (łącznie 260 szt.), 8 gospodarstw pisklęta gęsi suwalskich (100 szt.), 3 gospodarstwa świnie złotnickie (8 szt.). Zakupiono i przekazano do gospodarstw rolnych 11 koni rasy konik polski oraz 11 krów polskich czerwonych. Rolnicy, którzy hodują krowy polskie czerwone i koniki polskie, zobowiązali się do przekazania do kolejnych gospodarstw po jednej młodej samicy danej rasy od każdej otrzymanej krowy lub klaczy.

  

Dla ochrony miejscowych odmian drzew owocowych utworzono w 2004 roku niewielką szkółkę. W ciągu pięciu lat przekazano do przydomowych sadów mieszkańców parku i otuliny około 450 wyhodowanych w niej sadzonek jabłoni i grusz. Sprzyjać to będzie utrzymaniu w krajobrazie rolniczym tradycyjnych wysokopiennych sadów i różnorodności genetycznej odmian roślin uprawnych oraz związanych z nimi zespołów zwierząt.

  

Warto wspomnieć także o projekcie dotyczącym przydomowych i przyszkolnych ogródków, realizowanym na terenie parku. Wraz z dziećmi i młodzieżą ze szkół z terenu parku utworzono kilka ogródków, w których posadzono wiele gatunków roślin ozdobnych i ziół rodzimego pochodzenia. Ogródki wiejskie były dawniej bardzo bogate – każda z gospodyń dbała, by w jej ogródku od wczesnej wiosny do jesieni kwitły kwiaty, by wokół domu było kolorowo. Projekt miał na celu zachęcenie do tworzenia ogródków tradycyjnych – bogatych gatunkowo i kolorystycznie, z roślinami ozdobnymi i ziołami. Zachowaniu walorów terenów rolnych służą także prowadzone przez park szkolenia dla miejscowych rolników na temat ochrony przyrody i rolnictwa ekologicznego.

  

  

  

     

dalej